SHARE  

 
 
     
             
   

 

37. ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ

  • ਨਾਮ: ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ

  • ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ: ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ

  • ਭੈਣ ਦਾ ਨਾਮ: ਬਸੰਤ ਕੌਰ (ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ) 

  • ਦਾਦਾ ਦਾ ਨਾਮ: ਭਾਈ ਗੋਧੂ

  • ਪੜਦਾਦਾ ਦਾ ਨਾਮ: ਭਾਈ ਠਾਕਰ

  • ਨਿਵਾਸ: ਪਿੰਡ ਰਾਇਸਾਨਾ (ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰਕਾਬਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਹੈ) 

  • ਕਿਸ ਖਾਨਦਾਨ ਵਲੋਂ ਸੰਬੰਧ: ਯਾਦਵ-ਰਾਜਪੂਤ ਖਾਨਦਾਨ

  • ਕਦੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ: 16 ਜਨਵਰੀ 1704

  • ਕਿੱਥੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ: ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 

  • ਕਿਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜੇ: ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ

ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 16 ਜਨਵਰੀ 1704 ਦੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਾਈ ਲਖੀ ਰਾਐ ਯਾਦਵ ਦੇ ਬੇਟੇ, ਭਾਈ ਗੋਧੂ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਅਤੇ ਭਾਈ ਠਾਕਰ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ ਸਨਇਹ ਪਰਵਾਰ ਪਿੰਡ ਰਾਇਸਾਨਾ (ਜਿੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰਕਾਬਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹੈਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਬਣਜਾਰੇ ਦੇ 8 ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁਤਰੀ ਵੀ ਸੀ ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂੱਜੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸਨ ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁਤਰੀ (ਧੀ) ਸੀਤੋ ਜੀ ਸੀ (ਅਮ੍ਰਤਪਾਨ ਕਰਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਸੰਤ ਕੌਰ ਜੀ) ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਗੇ ਸਾਲੇ ਸਨ ਇਹ ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਜੀ ਉਹੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 12 ਨਵੰਬਰ 1675  ਦੇ ਦਿਨ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਧੜ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪਵਿਤਰ ਧੜ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਲੋਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਜੀ  ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਨਗਾਹੀਆ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਹੇਮਾ (ਹੇਮ ਸਿੰਘ) ਅਤੇ ਭਾਈ ਹਾੜੀ (ਹਾੜੀ ਸਿੰਘ) ਆਪਣੀ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਕਾਫਿਲਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸਨਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਜੀ ਯਾਦਵ-ਰਾਜਪੂਤ ਸਨ ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਣਜਾਰੇ (ਵਪਾਰੀ) ਸਨਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਦੌਲਤ ਸੀ ਇਹ ਪਰਵਾਰ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਵਲੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਜੀ   ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਭਾਈ ਕੀਰਤ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ, ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।  ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖੀਸ਼੍ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਸਨਜਨਵਰੀ 1704 ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਹੰਡੂਰ (ਹੁਣ ਨਾਲਾਗੜ) ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਰ ਖਾਂਦੇ ਸਨਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲੇ ਦੀ ਕੈਦ ਵਲੋਂ ਛਡਾਇਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਅਹਿਸਾਨ ਫਰਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਟੂਬਰ 1700 ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਅਜਮੇਰਚੰਦ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਜੀਜੇ ਰਾਜਾ ਸਹਾਲੀਚੰਦ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀਪਰ ਸਹਾਲੀਚੰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ (25 ਅਕਤੂਬਰ 1702) ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਅਜਮੇਰਚੰਦ ਫਿਰ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਪੰਗੇ ਲੈਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀਇਸ ਕਾਰਣ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਝੜਪਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਸਨਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਜਦੋਂ 16 ਜਨਵਰੀ 1704 ਦੇ ਦਿਨ ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਜਮੇਰਚੰਦ ਨੇ ਹੰਡੂਰੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾਇਹ ਲੜਾਈ 7-8 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜੀ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਪਹਾੜੀ ਫੋਜਾਂ ਭਾੱਜ ਗਈਆਂ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਹੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
     
     
            SHARE  
          
 
     
 

 

       

Hit Counter

 

 

 

This Web Site Material Use Only Gurbaani Parchaar & Parsaar & This Web Site is Advertistment Free Web Site, So Please Don,t Contact me For Add.